عضویت / ورود

تابعیت:دختر گرامی حضرت امام کاظم(ع) و نجمه خاتون.

موضوع: زنان صدر اسلام

بیوگرافی:

فاطمه معصومه(س) در روز اول ذیقعده سال ۱۷۳ (ه.ق) در مدینه منوره، دیده به جهان گشود چنان که در مستدرک سفینةالبحار مى‏خوانیم: «فاطمة المعصومة المولودة فى غرّة ذى القعده سنة ۱۷۳؛ فاطمه معصومه که در روز اول ذیقعده ۱۷۳ بدنیا آمده است.» پدر بزرگوار آن حضرت، امام کاظم(ع) و مادر گرامى‏اش نجمه خاتون مى‏باشد که بعد از تولد توسط حضرت رضا(ع) به طاهره ملقب گردید. در نتیجه فاطمه معصومه(س) با امام رضا(ع) خواهر و برادر ابوینى هستند. 

در سال ۲۰۰ مأمون خلیفه عباسی، امام علی بن موسی الرضا(ع) را از مدینه به مرو به جهت ولیعهدی آن جناب طلب نمود و خواهر ایشان در سال ۲۰۱ به قصد دیدار برادر راهی مرو شد.  گفته شده فاطمه معصومه پس از دریافت نامه برادرش، خود را آماده سفر نمود. معصومه با کاروانی از بستگان و خویشانِ خویش راهی ایران شدند. چون به ساوه رسیدند دچار جنگ سختی با دشمنان اهل بیت شدند و همه برادران و برادرزادگان وی به شهادت رسیدند. فاطمه معصومه پس از دیدن جنازه‌های غرقه به خون عزیزانش به سختی بیمار شد. وی پس از این جریان، خادم خود را امر فرمود که او را به قم ببرد. 

قول دیگر آن است چون خبر بیماری ایشان به آل سعد رسید تصمیم به آن گرفتند خدمت ایشان رسیده و از وی درخواست کنند تا به قم بیایند. در این میان موسی بن خزرج از اصحاب امام رضا(ع) بر این امر تقدم جست و خدمت فاطمه معصومه رسید. مهار شتر ایشان را گرفت و ایشان را وارد قم ساخت و در خانه خویش منزل داد. فاطمه معصومه ۱۷ روز در این خانه ساکن و به عبادت و راز و نیاز مشغول بود. اکنون عبادت گاه ایشان در منزل موسی بن خزرج در شهر قم، به «ستیه» یا «بیت النور» مشهور است. 

 پس از وفات ایشان در روز۱۰ یا ۱۲ ربیع الثانی سال ۲۰۱ هجری قمری شیعیان پیکر او را تشییع کرده و در منطقه ای به نام بابلان(حرم کنونی) که متعلق به موسی بن خزرج بود به خاک سپردند. نقل شده است هنگامی که قبر مهیا گردید در این که چه کسی وارد قبر شود به مشورت پرداختند و در پیرمردی پرهیزگار به نام قادر به توافق رسیدند. پس کسی را به دنبالش فرستادند که ناگاه دو سواره با نقاب بر چهره از جانب ریگزار آمدند و به تجهیز وی پرداختند. آن دو پس از پایان مراسم دفن، بدون این که با احدی سخن بگویند، بر اسب‌های خود سوار شده و از محل دور شدند. آن گاه موسی بن خزرج سایبانی از بوریا بر فراز قبر وی قرار داد تا در سال ۲۵۶ زینب دختر امام جواد(ع) که برای زیارت مزار عمه خویش به قم آمده بود، قبه ای بر فراز آن بنا کرد.

در منابع و متون دینی، این گونه نقل شده است که در میان فرزندان کثیر موسی بن جعفر(ع) پس از امام رضا(ع) کسی هم‌پای معصومه نیست.  پژوهشگر معاصر، علامه بزرگوار، حاج محمدتقى تسترى، مولف قاموس‏ الرجال مى‏نویسد: «درمیان فرزندان امام کاظم(ع) با آن همه کثرتشان بعد از امام‏رضا(ع)، کسى همسنگ حضرت معصومه(س) نمى‏ باشد. » محدث گرانقدرحاج شیخ عباس قمى به هنگام بحث از دختران حضرت موسى بن ‏جعفر (ع)، مى ‏نویسد: «برحسب آنچه به ما رسیده، افضل آنها سیده جلیله معظمه، فاطمه ‏بنت امام موسى(ع)، معروف به حضرت معصومه(س) است.» 

 

سوابق تحصیلی:

در باب مکانت علمی معصومه نقل شده است که روزی عده‌ای از شیعیان وارد مدینه شدند و پرسش‌هایی داشتند که می‌خواستند از محضر امام کاظم(ع) بپرسند و ایشان در سفر بود. از این رو فاطمه معصومه(س) پاسخ آن پرسش‌ها را نوشت و به آن‌ها تسلیم نمود. آن‌ها از مدینه خارج شده و در بیرون شهر با امام(ع) مصادف شدند. هنگامی که امام(ع) پرسش‌های آنان و پاسخ‌های معصومه(س) را مشاهده کرد، سه بار فرمود: «فِداها اَبوها» پدرش به فدایش باد.